Schakelen

Geestelijk schakelen lijkt wel wat op schakelen in een auto. Of het nu een auto is waarin je handmatig moet schakelen of een automagisch exemplaar. Automagisch? Jazekers de magische vorm van de tovenarij van automatisch. Al is er weinig magie aan zoiets technisch. Maar het is zo’n leuk woord. Ik hou van dit woord.

Schakelen, auto, psychischMijn snorfiets schakelt automagisch. Wel twee hele versnellingen hoor ik bij het rijden. Soms stokt ie even voor de tweede versnelling zijn intrede doet. En dan zoeffff óp naar mijn bestemming van die dag. Het liefst met een wat fris windje om mijn wangen en een zonnetje op mijn knast. Dat lukt helaas niet altijd in dit kikkerlandje.

Schakelpartijen

De uitdrukking dat je iemands hersenen hoort kraken duidt volgens mij op grote geestelijke schakelpartijen. Een reuze inspanning om de juiste versnelling te vinden. Op het verkeerde been gezet en het juiste been weer vinden waarop de conversatie door kan gaan. Pogend je ergens uit te redden. Een connectie te maken met hetgeen net door een ander te berde is gebracht.

Geestelijk of psychisch schakelen kan volkomen automagisch zijn: wegen die je geest al vaker hebben betreden en ingeslepen zijn. Daar waar allerlei cognitieve trainingen op in haken om je gedachten te onderscheppen en te veranderen. Nieuwe kronkelpaadjes in te slijpen, die na veel oefenen en betreden oftewel platlopen riante snelwegen worden.

Schakelen

Noodzakelijk als je vastloopt in het leven. Als de motor vastloopt als het ware. Als oude waarheden niet meer blijken te voldoen en zelfs tegen je werken. Al is cognitieve training niet mijn ding. Ik leer liever door ervaring. Door voluit leven. De lessen oppikkend die mijn omgeving me biedt.

Psychisch schakelen: net als mijn opa en moeder schakel ik veel en graag. Verder terug is mij jammer genoeg niet bekend. En ben ooit niet voor niets heel toepasselijk een blokhoofd genoemd… Het altijd weer soepel schakelen. Met soms een zanderige motor die wel nieuwe slingerpaadjes uit moet proberen. Of juist teveel toeren maakt. Herkenbaar?

Automatisme

Wie kent het niet? Op de automatische piloot staan. Rare automatismen. Hoe vaak het mij niet is overkomen een dubbele portie zoetjes in mijn koffie te doen? Bah, bah, bah. Gezoet is lekker, maar net ontwaakt uit mijn slaap zo’n zoete klap in mijn gezicht. En ja dan moet ik mezelf bekennen dat ik er weer ingetrapt ben. En kan ik niemand anders de schuld geven. Ja die automatische piloot is weer aan het werk. Al zal het meespelen dat ik dan net ontwaakt ben. De piloot is springlevend en overactief.

Automatisme-LoesjeOok heb ik het weleens bij de weg zoeken. Sta ik klaar in de brandpoort op mijn snorfietsje, bedenk ik me opeens: oh ja hoe kom ik precies bij mijn doel? Linksaf, rechtsaf en hoe dan verder? De mogelijkheden buitelen voorbij aan mijn geestesoog, tot de juiste route gevonden is. Een soort chipje die zoekend is in mijn hersens. Net als de navigatie van ega.

Over ega gesproken: bij hem moet ik ook weleens alert zijn op de weg. Hij is ook behept met die piloot en wil nog wel eens de route naar werk nemen terwijl we een hele andere kant op moeten. Hoewel ik hem de laatste weken er niet over heb gehoord dat hij per ongeluk naar zijn oude kantoor reed. En dat is een hele andere kant op.

Maar zoals alles in het leven zitten er ook bij automatismen positieve kanten aan de zaak. Typen is een ultiem automatisme. Door oefening gebaard. Getraind op automatismen. Vroeger in nog niet digitale vakanties tekende ik weleens een toetsenbord op een papier. En probeerde de letters van het toetsenbord goed te plaatsen. Echt moeilijk! Terwijl ik bij het typen totaal niet nadenk of zoek naar de losse letters.

Automatismen kunnen ook zeer nuttig zijn: het is volgens mij een kwestie van zuinige energie. Niet echt alert zijn. Maar volkomen uit pure gewoonte en herhaling de dingen doen. Zo heb ik een nieuw automatisme, die zeer nuttig is, aangeboord: als ega heeft gekookt het gas controleren. Daar denk ik niet eens bij na. En heb ik de piloot van ega regelmatig betrapt! Ik plaag hem er regelmatig mee dat je voor minder dement kan worden verklaard.

Automatismen: nuttig, energiezuinig maar ook hier overdaad schaadt! Lopende band werk is bepaald afstompend.