Organisch langzaam

Zwarte Piet, Sint, Boeman, Organisch langzaamDe Zwarte Pietendiscussie maakte nogal wat los. Zo kreeg ik veel reacties op mijn vorige blog waaronder één die ik je niet wil onthouden: laat Zwarte Piet organisch langzaam evolueren! Prachtig woord zeg – organisch langzaam – en als toevoeging, dat Zwarte Piet van de grote boeman ook niet in één generatie de lolbroek was, die hij nu is. Als waarlijk helper van de kindervriend Sint. Sint heeft overigens generaties hiervoor ook heel wat kinderachterwerkjes bewerkt als je de plaatjes van vroeger mag geloven, zou ik dan als noot willen toevoegen.

Een andere reactie was een verontwaardigde dat er zoveel leed is op dit moment, waar amper over geschreven is. Klopt en hoe triviaal zijn we dan in ons koude kikkerlandje? Korte lontjes hiero en snel aangebrand. Van een kinderfeest een heel racismeprobleem maken, dat daardoor alleen maar wordt verscherpt.

Zwarte Piet, boeman, Sint, organisch langzaamIk voel wel wat voor dat organisch langzame. Dank tipgever! De hetze, de aanscherping, blijkt wel met de mond, of schrijvenderwijs, beleden, maar in een enkel geval slechts tot verandering te leiden. Of is het lijden? Lijden we aan die snelle en abrupte hetze? Mmm ik heb gespeurd naar Pieten in de reclames en advertenties, maar nee hoor, geen enkel bedrijf wil daar zijn – zwarte – handen meer aan branden. Piet lijkt verdwenen in de media. Piet lijdt dus wel. Aan negering en achterstelling.

Gelukkig is Piet wel in het straatbeeld, alsof er nooit een hetze is geweest. En van in elkaar getimmerde Pieten heb ik – opgeluchterwijze – nog niet gehoord. Maar soi, Nederland gaat over tot de orde van de dag. Met hopelijk zeer veel Zwarte Pietjes aankomend weekend met het traditionele vrolijke gezins-kinderfeest.

Organisch langzaam: we zullen volgend jaar wel verder zien. Procesmatig.

Druk

Gisteren kwam ik op Twitter – jawel heerlijk medium – de volgende uitspraak tegen: #omdenken: hoe tolerant is de gekleurde mens tegenover de blanke mens? Coole manier om de boel om te draaien. Van hoe groot is de druk op de blanke mens omdenkend naar de flexibiliteit van de tintjes-meer?

Druk, drukte zwarte Piet, racismeMet behoorlijk wat opluchting zag ik gisteren in Katwijk een hele stoet Zwarte Pieten. De een nog breder lachend en zwaaiend dan de ander. Met vóór ons een tijdelijk hek konden we het goed gadeslaan. Geen Sint te bekennen, maar hou me ten goede, die was misschien op de kop van de stoet gesitueerd. En als uitsmijter op een open kar van P. van der Niet, waar eega direct Piet van der Niet van maakte – vat je hem – een waarlijk Pietenensemble. Met muziekinstrumenten wel te verstaan. Zeer geconcentreerd en bevlogen bezig met de aloude liedjes.

Geen politie, geen demonstrant te bekennen en zo heurt het ook. De aanwezige kindjes ietwat geïntimideerd en vol van het grote moment. Hek weg. En wij vervolgden onze weg. Opgelucht dat dit ook nog kan in Nederland. Katwijk is niet onder de druk bezweken. Alsof er geen druk ooit geweest is. En de route was wel drukbezocht.

Ik snap de heisa niet, vat het echt niet. Al een lang levenlang met de Sinttraditie geleefd. En – eerlijk waar – geen moment een associatie gehad met slavernij. Met onderdrukking. En niet uit hoofde van blinde arrogantie, maar vanuit de slavernij-richting is nooit de bedoeling geweest. Kort geleden nog een hele geschiedenisles gelezen vanuit diverse invalshoeken over de mogelijke ontstaanswijze van deze lange traditie. *Klik*

Maar jee wat is er al veel geschreven over Zwarte Piet en de druk op de blanke mens die beticht wordt van racisme. Je schijnt onze multiculti samenleving af te zweren als je voor Zwarte Piet bent. Maar die druk laat ik me toch niet aanpraten.

En dan eindig ik met de aanvangszin, want dat verdient die mooie omdenkzin wel: hoe tolerant is de gekleurde mens tegenover de blanke mens?

Inzicht

Vol verbazing kan ik luisteren naar mensen met hele stellige meningen. En rol ik bijna van mijn stoel als een week later – even stellig – die mening 180° is gewijzigd. Eega noemt dit voortschrijdend inzicht. En verblikt of verbloost er niet van. Kan soepel omgaan met tegenstellingen.

voortschrijdend inzicht, inzicht, zwarte piet, draaikontVoortschrijdend inzicht gaat bij mij ietwat geleidelijker. In een week tijd totaal van mening draaien, vind ik op zijn zachtst gezegd dubieus. Weinig vertrouwensvol. Maar ik kan er wel smakelijk om lachen. En neem voortaan de stellige stellingen minder serieus. En op den duur steek ik er vrolijk de draak mee.

Dit kun je dan weer als voortschrijdend inzicht bij mij betitelen. De slag om de arm bij het horen van zoveel stelligheid. Vroeger zou ik de draaikont heel serieus nemen, ook in zijn of haar gedraai. En het gevoel hebben alle hoeken van de kamer te zien. Daar word je duizelig van. En draaierig. Vereist iets teveel flexibiliteit. Flexibiliteit waarin je maar beter niet teveel kunt meegaan.

Een spiegel voorhouden in zo’n geval kan op de lachspieren gaan werken van de stellige stellingen nemende persoon. En daardoor de betrekkelijkheid en de houdbaarheid van de mening. Zoals iemand die niet van dieren zegt te houden, verslingerd raakt aan een hond.

Schoonmama zaliger kon zo heerlijk zeggen: “daar ben ik geen mens voor”. Duidelijk en je wist waar haar grenzen lagen. En waar je je aan te houden had. Zij switchte echt niet zomaar van mening. Op haar kon je bouwen. Oftewel de oorlog mee winnen. En zeker met haar voorraad koekjes. Die zouden een oorlog wel doorstaan. Over de datum, dat wel. Maar dat is een seignant detail.

Inzichten kunnen op zeer onverwachte momenten binnenvallen. Bij mij meestal in rust. Of in mijn denktank. Dank nichie voor dit woord. Die houden we erin. Meld ik hier toch maar weer even.

Mijn idee van meningen is toch vaak procesmatiger. Afgewogen door alle mitsen en maren. En ja de nuance opzoekend.

Mijn voortschrijdend inzicht nu over stellige meningen is: lekker om tegenaan te trappen, om de humor van in te zien, en hopelijk de dialoog zoekend, en ergens tussen zwart en wit, elkaar vindend. Maar over de Zwarte Pieten discussie ben ik cultuurgebonden nederlands-gevoelig stellig: zwart is zwart.  Benieuwd of daar nog voortschrijdend inzicht in mogelijk is.