Taaltoveren

Met woorden kun je spelen en soms zelfs toveren, zoals een lezer me ooit meldde. Een groot compliment! Toveren, betoveren… Oftewel zoals Hugo Claus schreef, hier ooit al gememoreerd: ‘Woorden zijn de kleren van de gedachte’.  Mooi verwoord en zo heerlijk om te doen. Met woorden kun je spelen. En voor wie ervoor openstaat: betoveren. Taaltoveren.

Taaltoveren, pleonasmeProef je woorden, voel de associaties opborrelen en geniet ervan! Vooral in gedichten wordt hier vaak (taal)kunstig mee gewerkt. Maar ook in verhalen niet te versmaden. Het gaat erom bij de lezer iets op te wekken. Of dat nu plastische ervaringen zijn, die bij hem opborrelen of juist hoger gestemde vibraties, óf en dat komt minder voor, de ware bedoeling van de schrijver.

Taaltoveren

Zo stuitte ik onlangs op een blogger die mijn zinnen streelde met zijn taaltoveren. En deze blog wil ik je als lezer niet onthouden. Marc Kerkhofs met een wel bijzonder humorvolle uitweiding over pleonasme in de Nieuwsbrief van Godijn Publishing. Pleonasme de stijlfiguur die dubbelop beschrijft en meestal overbodig, maar juist leuk kan werken.

Pleonasme volgens Marc

Het pleonasme wordt soms verward met een tautologie. Die laatste stijlfiguur verdient een eigen hoofdstukje, dus daarover een volgende keer meer. Laat ik volstaan met te zeggen dat een tautologie letterlijk hetzelfde woord betekent (wis en waarachtig, gratis en voor niets), terwijl een pleonasme , dat in feite overvloed betekent, een inherente en dus overbodige eigenschap beschrijft  van het erbij behorende hoofdwoord.

Bekende voorbeelden zijn:

–          Witte sneeuw

–          Een ronde bal

–          Slimme Vlaming

–          Zout zeewater

–          Groen gras

TaaltoverenDe oplettende lezer heeft in bovenstaande opsomming vast wel een ongerijmdheid opgemerkt. Inderdaad: gras kan ook soms geel zijn…

Sommige pleonasmen zijn minder als dusdanig te herkennen, wegens vreemde taalinvloeden, onbegrepen afkortingen en ander taai spul.

–          Een koikarper: koi betekent in het Japans  ‘karper’; eigenlijk zeg je karperkarper

–          Het meer van Loch Ness: een ‘loch’ is al een meer

–          Een beleefde Vlaming

–          LCD display: Liquid Crystal Display; de laatste display is er eentje teveel

–          T.a.v. van Buren

De oplettende lezer heeft wederom een moedwillig foutje opgemerkt. Ja hoor, als de persoon in het laatste voorbeeld ‘van Buren’ heet, dan klopt ter attentie van van Buren wel degelijk… goed zo.

En wat te denken van onderstaande opsomming:

–          Een verwante zusterpartij

–          Binnenlandse burgeroorlog

–          Langzaam kuieren

–          Overtollige ballast

–          Een twijfelende Vlaming

–          Een jong kind

Voor de laatste keer: iets opgevallen? Een twijfelende Vlaming, natuurlijk. Of wacht… misschien toch niet? Welja, daar moet ik even over… of nee, eigenlijk…

Meer weten over de Vlaamse Marc Kerkhofs? *Klik*

En nou ben ik meer dan benieuwd naar de graag verorberde welkome reacties… Maar of dat een pleonasme of taaltoveren is?

Lucht en ruimte

Nee nee we gaan het niet over ruimtevaart hebben, al zou je deze associatie kunnen krijgen. Lucht en ruimte in je gemoedstoestand. Niet die nauwe verengende koker. Waarbij je hoofd overuren maakt en het zwaar is oplossingen te vinden.

Lucht en ruimte, ping pong effectLucht en ruimte bereiken veel mensen op vakantie. Waarbij je stemming opgewekt en vrolijk wordt. Maar oh wee als er daarbij iets tegenzit. Dan wordt de Vakantieman ingeschakeld. Want alles moet perfect zijn. De perfecte ontspanning.

Lucht en ruimte

Meer in het dagelijks leven ingebed zijn gezellige ontmoetingen. Waarbij je met respect elkaar je wederwaardigheden meldt. Waarin contact kan ontstaan en waar ook diepere lagen worden aangeraakt. Waar herkenning hopelijk om de hoek komt kijken en waarin je elkaar aanvult met ervaringen.

“We zijn toch op de wereld om mekaar, om mekaar, te helpen nietwaar?”zong Adèle Bloemendaal al in vroeger tijden naar een hitje. Waarbij elkaar aan meer lucht en ruimte helpen het mooist is.

Ping pong effect

Het ping pong effect. Zonder winnaars, zonder verliezers. Jij meldt het één en de ander gaat er als het goed is op in en meldt het ander. Waarbij je elkaar uitnodigt dieper te gaan. Tot waar je wil. En waar je als het goed is met warmte en beiden meer lucht en ruimte weer afscheid neemt. Tot de volgende ontmoeting.

Lucht en ruimte, vreemde kostgangersTot mijn grote verrassing had ik laatst zo’n piekervaring na een concert van Vreemde Kostgangers. De gelegenheidsband van Boudewijn de Groot, Henny Vrienten en George Kooymans. De gelegenheidsband die zo succesvol is dat ze blijven toeren. Met veel nieuw werk van Boudewijn en op het eind elkaars hits gedrieën. Hun tweede concertenreeks alweer.

Nadat het dak eraf ging met de bijna nu 10 minuten durende fraai uitgewerkte hit ‘Is dit alles’  *Klik* hoorden we jongeren eenmaal buiten de tekst nabrullen. Op zoek naar hun fietsen. En heb ik nog uren thuis zitten vertellen over van alles. Lucht en ruimte door een fijn en vervullend concert…

Schakelen II

Belofte maakt schuld: één van mijn lezers wilde graag meer horen over “Schakelen” van twee weken geleden. Hierbij dus Schakelen II. Ik doe een poging.

Schakelen II, zweepslagGeestelijk schakelen is een hele kunst. Degene die dit soepeltjes afgaat, gaat het in het leven meer voor de wind. Toch? Als je een burn out of andere sores hebt gehad, merk je pas goed wat een kunst schakelen is. Om in gamerstaal te praten: van het ene level naar het andere. Steeds hoger. Piekeren is een reactie op te weinig aandacht voor wat je bezighoudt overdag en komt juist in rust. Dat nachtelijk gepieker. En in het donker lijkt alles erger.

Te hoge versnelling

In een te hoge versnelling rijden in een auto heeft veel narigheid tot gevolg. Oververhitting van de motor en wat vlak voor je neus gebeurt zie je niet. Idem dito met leven in een te hoge versnelling. Ook dan ga je voorbij aan het moois wat vlak voor je neus zich voltrekt.

Op jacht naar meer en beter in deze snelle westerse maatschappij is rustig op een woonerf rijden lastig. Tijdverlies. Maar je ziet wel de bal aankomen waar een spelend kind achteraan loopt. Waarop je nog op tijd voor kunt remmen en een lach incasseert.

Onthaasten is hét credo maar ook hier weer: als je móet onthaasten is het weer een taak, een opdracht. Waar je zo snel mogelijk aan moet voldoen om in de running te blijven. Stressy aan moet voldoen. Slechts één uurtje ingepland in je agenda.

Schakelen

Kortom in een te hoge versnelling langzaam rijden gaat niet lukken. Je hoort het aan je motor: die hapert en dreigt uit te vallen! Andersom ook: in een te lage versnelling toeren maken is het gevolg dat de motor giert. Niet goed voor de auto en niet goed voor de mens. De stress komt uit je oren. En zie maar weer een soepele schakeling te vinden met veel hulp. Waarbij het goed toeven is in de wereld.

Waarbij je in een prettige flow zowel de hoge als de lage versnellingen kunt hanteren. En alle nuances ertussen. Met op tijd remmen, inparkeren en genieten van de benenwagen… Oeps heb ik dan een zweepslag te pakken van een te hoge versnelling dáárin?

Wassen

Hoe prozaïsch deze titel wassen. Je hoofd leegmaken zou je wel wassen kunnen noemen. Schoonwassen niet witwassen. Hoewel witwassen van je daadwerkelijke was niet echt bij dit woord hoort. Meer het witwassen van geld. Maar daar doen wij niet aan. Gelukkig houden wij ons niet bezig met de zwarte geld variant.

wassen, hoofd leegmakenJe hoofd leegmaken. Ook daar zijn vele therapieën en coaches voor. Zie blog Schakelen. Wat slechts tekent hoe moeilijk dit voor een gemiddeld mens is om te bereiken. En wat de ene therapie belooft ontkracht de ander weer. Vele wegen dus die naar Rome leiden. En zie daar je hoofd dan maar weer over te breken wat of wie voor jou nou de juiste is. Met daardoor weer een vol hoofd.

Oren wassen

Ik zal je de oren eens wassen, een aantijging om het niet met iemand eens te zijn. En hem/haar eens een lesje te leren. Rare uitdrukking eigenlijk. Zie je het al letterlijk voor je? Washandje pakken en iemands oren wassen? Zonder slag of stoot van diegene? Met of zonder zeep, daar wordt niets over gezegd. Of douchegel. Maar iemand onder de douche zetten gaat wel erg ver. Dit terzijde.

Het meest trendy is Mindfulness om je hoofd leeg te maken. Wat ik niet begrijp is dat je daarin elk gevoel moet accepteren op dat moment. Ok er niet meer tegen vechten is al winst. Maar mijn hoofd leegmaken toch wel mijn doel. Mijn hersens spoelen en wassen. Leegwassen. Al is een leeg gevoel nou ook weer niet het meest prettige. Een mens dient toch wel iets te voelen, al is het maar eens tevredenheid. Een gevoel om naar te streven. Geluk daargelaten want dat is zo vluchtig.

Vol hoofd leegmaken

Fysieke inspanning kan je hoofd ook heerlijk leegmaken. Althans de vermoeidheid in je lijf is lekker en staat dan op de voorgrond. Prima om te doen, maar dan moet je lijf ook meewerken. Conditie opbouwen. Pfff lastig. Al ben ik altijd weer blij en ontspannen als ik op de loopband ben geweest. Morgen mag ik weer.

Wat het heerlijkst is en bij mij past is lekker hard werken op de comp met daarna als douceurtje een voldaan gevoel. Die tevredenheid die niemand me kan afnemen. In een flow. Niet stressy maar in balans. Opbouwend. Daarmee even zorgen opzij zetten, die daarna wel weer om aandacht vragen en ik tot blog maak… Want schrijven is mijn wassen, leegmaken, witwassen. Iets doen met een vol hoofd. Het lijkt wel op de programma’s van een wasmachine…

Schakelen

Geestelijk schakelen lijkt wel wat op schakelen in een auto. Of het nu een auto is waarin je handmatig moet schakelen of een automagisch exemplaar. Automagisch? Jazekers de magische vorm van de tovenarij van automatisch. Al is er weinig magie aan zoiets technisch. Maar het is zo’n leuk woord. Ik hou van dit woord.

Schakelen, auto, psychischMijn snorfiets schakelt automagisch. Wel twee hele versnellingen hoor ik bij het rijden. Soms stokt ie even voor de tweede versnelling zijn intrede doet. En dan zoeffff óp naar mijn bestemming van die dag. Het liefst met een wat fris windje om mijn wangen en een zonnetje op mijn knast. Dat lukt helaas niet altijd in dit kikkerlandje.

Schakelpartijen

De uitdrukking dat je iemands hersenen hoort kraken duidt volgens mij op grote geestelijke schakelpartijen. Een reuze inspanning om de juiste versnelling te vinden. Op het verkeerde been gezet en het juiste been weer vinden waarop de conversatie door kan gaan. Pogend je ergens uit te redden. Een connectie te maken met hetgeen net door een ander te berde is gebracht.

Geestelijk of psychisch schakelen kan volkomen automagisch zijn: wegen die je geest al vaker hebben betreden en ingeslepen zijn. Daar waar allerlei cognitieve trainingen op in haken om je gedachten te onderscheppen en te veranderen. Nieuwe kronkelpaadjes in te slijpen, die na veel oefenen en betreden oftewel platlopen riante snelwegen worden.

Schakelen

Noodzakelijk als je vastloopt in het leven. Als de motor vastloopt als het ware. Als oude waarheden niet meer blijken te voldoen en zelfs tegen je werken. Al is cognitieve training niet mijn ding. Ik leer liever door ervaring. Door voluit leven. De lessen oppikkend die mijn omgeving me biedt.

Psychisch schakelen: net als mijn opa en moeder schakel ik veel en graag. Verder terug is mij jammer genoeg niet bekend. En ben ooit niet voor niets heel toepasselijk een blokhoofd genoemd… Het altijd weer soepel schakelen. Met soms een zanderige motor die wel nieuwe slingerpaadjes uit moet proberen. Of juist teveel toeren maakt. Herkenbaar?